SRC sınavına giren birçok adayın ortak bir cümlesi var: “Çalıştım ama sınavda takıldım.” Bu durum çoğu zaman bilgi eksikliğinden çok, yanlış hazırlık alışkanlıkları ve sınav anında yapılan küçük ama pahalı hatalardan kaynaklanıyor.
SRC 1-2-3-4 sınavları; trafik ve taşıma mevzuatından ilk yardıma, araç tekniğinden mesleki davranış kurallarına kadar geniş bir alanı kapsadığı için, “sadece soru çözerek” ilerlemek çoğu adayda bir noktada duvara çarpıyor. Doğru stratejiyle ise aynı emek daha yüksek puana dönüşebiliyor.
SRC sınavında hata yapmayı kolaylaştıran şeyler
Sınavın içeriği farklı derslerin bir araya gelmesiyle oluşur. Aday bir alanda çok iyi olsa bile, başka bir alandaki boşluk toplam puanı aşağı çekebilir. Üstelik barajı geçmek için genelde 70 puan hedefi konuşulur; bu da “birkaç yanlışın bile” sonucu etkileyebileceği anlamına gelir.
Bir diğer konu da yorum. SRC sorularında ezber bilgi kadar, mevzuattaki ifadeyi doğru okumak ve senaryo mantığını yakalamak gerekir. “İlk okumada doğru gibi gelen” seçeneklerin bir kısmı, metindeki küçük bir kelime yüzünden yanlış olur.
Hazırlık döneminde yapılan yaygın hatalar (sınavdan önce kaybettirenler)
Birçok aday sınava yakın dönemde yüklenip, ilk haftaları boş geçiriyor. Bilgiler üst üste binince de karışıklık artıyor. Plan yerine motivasyonla ilerlemek, SRC gibi kapsamlı sınavlarda riskli bir tercih.
Ayrıca bazı adaylar kaynak seçimini rastgele yapıyor. Güncel mevzuat diliyle hazırlanmış materyal yerine, eski notlar veya birbirini tutmayan fotokopilerle çalışmak; doğru bilginin üstünü örtebiliyor.
Bu tabloyu yaratan temel alışkanlıklar genelde şunlar oluyor:
- Son hafta “tam tekrar” hayali
- Sadece soru bankası çözmek
- Yanlışları analiz etmeden yeni teste geçmek
- Zor konuları sona bırakmak
- Deneme sınavını “puan” sanıp “rehber” olarak kullanmamak
Deneme sınavı yapıp yine aynı yanlışı yapmak
Deneme sınavı, eksik bulmak içindir. Puanı görmek iyi hissettirir; ama asıl değer “neden yanlış yaptım?” sorusundadır. Aynı konudan aynı tür yanlışlar geliyorsa, sorun çoğu zaman konuyu bilmemekten değil, soru okuma biçiminden veya kavramları birbirine karıştırmaktan çıkar.
Burada işe yarayan basit bir yöntem var: her denemeden sonra 20 dakika ayırıp yanlışları konu başlıklarına göre ayırmak. Bir süre sonra bazı başlıklarda tekrar eden kümeler görürsünüz ve çalışma planı kendiliğinden netleşir.
Bu kısa kontrol listesi çoğu adayın hatayı tekrar etmesini engeller:
- Yanlışın türü: Bilgi mi, okuma hatası mı, acele mi?
- Konu etiketi: Mevzuat, ilk yardım, araç tekniği, iletişim vb.
- Ana kelime: Soruda kaçırılan kelime (en, ilk, daima, hangisi değildir)
- Düzeltme adımı: 15 dakikalık mini tekrar + 10 soru pekiştirme
Sınav anında yapılan kritik hatalar (puanı doğrudan düşürenler)
Sınav salonunda en sık görülen hata, soruyu hızlı geçmek. “Bunu biliyorum” diyerek sorunun kökünü tam okumadan işaretlemek; özellikle “hangisi yanlıştır / değildir” gibi ters köklü sorularda ciddi puan kaybı yaratır.
Bir diğer konu zaman yönetimi. Bazı adaylar ilk 10 soruda gereğinden fazla oyalanıyor, sonra son bölümde aceleyle işaretliyor. Oysa amaç, tüm soruları kontrollü şekilde görüp ikinci turda zor sorulara dönmektir.
Aşağıdaki tabloda, sınav sırasında sık yaşanan hataları ve pratik karşılıklarını görebilirsiniz:
| Hata | Sınavda nasıl görünür? | Hızlı çözüm |
|---|---|---|
| Soru kökünü atlamak | “Değildir” kısmını kaçırıp ters cevap | Kökü iki kez oku, ana kelimeyi içinden vurgula |
| Seçenekleri tam okumamak | İlk doğru gibi geleni işaretlemek | En az iki seçenek eleyene kadar işaretleme |
| Zor soruda takılı kalmak | Süre hızla erir, son sorulara panik | 60-90 saniye kuralı koy, işaretleyip geç, ikinci turda dön |
| Kodlama dikkatsizliği | Doğruyu bilse bile optikte kayma | Her sayfa sonunda 5 saniyelik kontrol |
| “Mantık yürütme” ile mevzuatı karıştırmak | Mevzuat dili yerine kişisel tecrübe ile cevap | Mevzuat sorularında metin mantığı, tecrübe değil kural geçerlidir |
| Stresle hızlanmak | Basit soruda bile yanlış | Nefes ritmini düzenle, ilk 3 soruyu kontrollü çöz |
Konu bazlı hatalar: En çok nerelerde yanılınıyor?
SRC sınavında hatalar belirli başlıklarda toplanma eğiliminde. Adaylar bazen “bu konudan az soru gelir” diye düşünüp geçiyor; sonra birkaç soru bile toplam puanı etkileyebiliyor.
Mevzuat ve taşımacılık kuralları
Karayolu Taşıma Kanunu ve yönetmeliklerine dayalı sorular, ifadeyi doğru okumayı ister. Bir kelime, yükümlülüğü veya sorumluluğu tamamen değiştirebilir. Bu bölümde yapılan hata genelde “yakın anlamlı seçenekleri” karıştırmak olur.
Mevzuat sorularına çalışırken hedef; madde madde ezber yapmak değil, kavramları gruplamak olmalı: yetki, sorumluluk, belge, denetim, yaptırım.
İlk yardım
İlk yardımda en sık yapılan hata, “tıbbi müdahale” ile “ilk yardım” ayrımını kaçırmaktır. Adaylar iyi niyetle daha fazlasını yapmak ister gibi düşünür; oysa sınav güvenli yaklaşımı ölçer.
İlk yardım sorularında başarıyı artıran şey, adımları sıraya koymaktır: olay yeri güvenliği, değerlendirme, acil çağrı, temel uygulamalar.
Araç tekniği ve sürüş güvenliği
Araç tekniğinde kavramlar birbirine karışabilir: fren sistemi, lastik, yük dağılımı, bakım periyotları. Burada yapılan hata genelde “günlük kullanım alışkanlığını” teknik doğru sanmaktır.
Sürüş güvenliği tarafında ise defansif sürüş yaklaşımını sadece “dikkatli sürmek” gibi yorumlamak yanıltır. Sorular çoğu zaman risk analizi, takip mesafesi, hız uyumu, yorgunluk yönetimi gibi detaylara gelir.
Mesleki davranış, iletişim ve işletmecilik
Bu bölüm kolay görünür; bu yüzden hafife alınır. Oysa senaryolu sorularda iletişim dili, müşteri yaklaşımı, sevkiyat süreci ve evrak düzeni gibi noktalar ölçülür.
İşletmecilik başlığında adaylar “sürücü işi” diye uzak durabiliyor. Halbuki sınav, sürücünün taşıma sürecindeki rolünü ve kurallı çalışma alışkanlığını sorgular.
“Biliyordum ama yanlış işaretledim” sorunu
Bu cümle çok duyulur ve çoğu zaman gerçektir. Bilmek yetmez; sorunun senden ne istediğini görmek gerekir. Burada iki minik teknik büyük fark yaratır:
Birincisi, anahtar kelime avı. “İlk yapılacak”, “öncelik”, “yanlış”, “değildir” gibi kelimeler gözden kaçınca bilgi boşa gider.
İkincisi, seçenekler arası ayrımı netleştirmek. SRC sorularında bazı seçenekler kasıtlı olarak birbirine yakın kurulur. Aday iki seçenek arasında kalınca, hızlı karar vermeye çalışır ve yanlış yapar. Bu anlarda “eleme yöntemi” puanı kurtarır.
10 günlük pratik toparlama planı (sınava yaklaşırken)
Sınava az kaldığında amaç, yeni konu öğrenmekten çok hatayı azaltmaktır. Kısa süreli bir plan, odak kaybını önler.
Aşağıdaki sıra çoğu adayda işe yarar:
- Her gün 1 deneme, aynı saat aralığında çözmek
- Deneme sonrası yanlışları 3 başlığa ayırmak: bilgi, okuma, dikkatsizlik
- En çok yanlış gelen 2 konuyu seçip 45 dakika tekrar yapmak
- Aynı konudan 20 soru çözerek pekiştirmek
- Son 2 gün: yeni kaynak yerine sadece yanlış defteri ve denemeler
Beylikdüzü ve çevresinde hazırlanan adaylar için yerel, gerçekçi öneriler
İstanbul’da çalışan sürücülerin en büyük sıkıntısı zaman. Beylikdüzü, Esenyurt, Avcılar, Büyükçekmece, Küçükçekmece, Hadımköy hattında çalışan adaylar çoğu zaman vardiya düzeniyle hazırlanıyor. Bu yüzden “her gün 2 saat” gibi ideal planlar tutmayabiliyor; daha kısa ama düzenli tekrarlar daha sürdürülebilir.
Böyle dönemlerde kurs desteği, sadece ders anlatımı değildir. Başvuru evrakları, sınav takvimi, deneme düzeni ve eksik konu takibi bir araya geldiğinde adayın zihni rahatlar. Beylikdüzü Kaya SRC ODY ÜDY Kursu gibi T.C. MEB tarafından yetkilendirilmiş kurumlar; SRC (1-2-3-4), Psikoteknik, ODY ve ÜDY süreçlerini tek noktadan yöneterek adayın “nereden başlayacağım?” sorusunu azaltmayı hedefler. Merkezi konumun (metrobüs hattına yakınlık gibi) önemi de burada ortaya çıkar: ders kaçırma riski düşer, tekrar rutini bozulmaz.
Sınava hazırlıkta hangi yöntemi seçerseniz seçin, kritik nokta aynı kalır: Hata türünüzü erken fark edin, aynı hatayı denemelerde yakalayın ve sınav günü sadece bildiğinizi gösterecek bir düzen kurun. Bu düzen oturduğunda, SRC sınavı “zor” olmaktan çok “yönetilebilir” hale gelir.