C1 yetki belgesi, kendi esas işiyle ilgili eşyayı hususi taşımacılık kapsamında yurt içinde ve/veya uluslararası taşıyan gerçek ve tüzel kişilere verilen taşıma yetkisidir. İşletmenin ürününü, hammaddesini veya ekipmanını kendi faaliyeti için sevk etmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. C1, ehliyet veya SRC belgesi değildir. Buradaki “hususi” ifadesi, yalnız aracın ruhsatındaki kullanım niteliğini değil, taşımanın esas işle ilişkisini ve kimin hesabına yapıldığını anlatır.
Ayrıca bkz: P2 Belgesi
C1 Yetki Belgesi Nedir ve Hangi Taşımaları Kapsar?
C1, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen eşya taşımacılığı yetki belgelerinden biridir. Kişinin veya işletmenin kendi esas faaliyetini destekleyen hususi eşya taşımalarına yöneliktir. Kapsamı yalnız Türkiye içindeki taşımalarla sınırlı değildir; uluslararası taşımaları da içerir.
Temel ayrım, kendi işinizle ilgili eşyanın sevki ile başkalarına bağımsız nakliye hizmeti sunmanız arasındadır. Belge sahibinin ticari bir işletme olması, yaptığı her taşımayı ticari nakliyecilik hâline getirmez. Örneğin bir üreticinin kendi ürününü sevk etmesi ile bir nakliyecinin müşterisine taşıma hizmeti sunması farklı faaliyetlerdir.
C1, bu çerçevedeki hususi taşımaları yürütmeye yarar; başkalarının yüklerini genel olarak taşıma hakkı vermez. Kapsamı anlamak için iki örnek düşünülebilir:
- Bir üreticinin kendi ürünlerini yurt dışındaki deposuna sevk etmesi, uluslararası hususi eşya taşımacılığı kapsamında değerlendirilebilecek bir örnektir.
- Bir işletmenin kendi ekipmanını iş sahasına götürmesi, taşımanın esas faaliyetle bağlantısını gösterir.
Bu örnekler kesin hukuki uygunluk kararı değildir. Eşyanın niteliği, işletmenin faaliyet konusu ve taşımanın kimin hesabına yapıldığı birlikte değerlendirilir. Sevki destekleyen belgelerin de bu ilişkiyi açıklayabilmesi gerekir.
C1 Yetki Belgesi Kimler İçin Gereklidir?
Kendi esas işiyle ilgili hususi eşya taşımacılığı yapacak gerçek kişiler ve tüzel kişiler, faaliyetleri ve gerekli şartlar bakımından C1 kapsamında değerlendirilebilir. Belgeyi yalnız büyük fabrikalar için gerekli görmek de kamyoneti bulunan herkesin C1 alması gerektiğini söylemek de doğru değildir.
Üretim yapan, ürün satan veya teknik hizmet sunarken ekipman taşıyan işletmeler bu kapsama örnek olabilir. Belirleyici olan sektör ya da işletmenin büyüklüğü değil, fiilen yapılan taşımanın niteliğidir. Faaliyetin yönetmelik kapsamına girip girmediği ve güzergâhı, uygun belge türünün belirlenmesinde önemlidir.
Faaliyetinizi değerlendirmek için üç soru:
- Eşya esas işinizle ilgili mi? Ürün, hammadde veya ekipmanın faaliyetinizle bağlantısını açıklayabiliyor musunuz?
- Başkasına taşıma hizmeti sunuluyor mu? Sevk kendi işinizin bir parçası mı, başka bir kişi veya işletme için üstlenilmiş nakliye işi mi?
- Güzergâh yurt içi mi, uluslararası mı? Taşımanın coğrafi kapsamı hangi belgenin değerlendirilmesi gerektiğini etkiler.
Ayrıca bkz: M2 Yetki Belgesi
Grup şirketlerinde de ayrı tüzel kişilikler bulunduğu unutulmamalıdır. Aynı ortaklara sahip olmak, bir şirketin yükünü diğer şirketin kendi yükü hâline getirmez. Başka bir grup şirketinin yükünü bedelsiz taşımak da otomatik olarak C1 uygunluğu sağlamaz; faaliyet ve taşıma ilişkisi ayrıca incelenir.
Ayrıca bkz: SRC İçin Gerekli Belgeler (2026)
C1 İçin Temel Uygunluk Şartları Nelerdir?
C1 yetki belgesi alma şartları, taşıtın mülkiyeti ve niteliği ile başvurucunun hukuki statüsü birlikte ele alınarak değerlendirilir. Uygun bir araca sahip olmak, diğer koşulların da sağlandığı anlamına gelmez. Şartların yalnız başlangıçta değil, faaliyet sırasında da korunması gerekir.
Özmal taşıt ve araç niteliği
C1 özmal taşıt şartı bakımından en az bir özmal birim taşıt esas alınır. Taşıtın belge sahibiyle mülkiyet ilişkisi önemlidir. Şirket ortağının şahsına kayıtlı bir araç, yalnız ortaklık ilişkisi nedeniyle şirketin özmal taşıtı sayılmaz.
Normal araç kiralama sözleşmesi de tek başına özmal şartını karşılamaz. Finansal kiralama gibi özel durumlar, güncel özmal tanımı ve ilgili hükümlerin uygulanabilirliği kontrol edilerek değerlendirilmelidir. Araç edinme biçimi hakkında yalnız sözleşmenin adına bakılarak karar verilmemelidir.
C1 taşıt belgesine eşya taşımaya mahsus ticari veya hususi taşıtlar kaydedilebilir. Bu nedenle bütün araçların mutlaka ticari tescilli olması gerektiği söylenemez. Ancak hususi tescil de otomatik muafiyet veya kabul sağlamaz; aracın niteliği ve diğer kayıt şartları ayrıca değerlendirilir.
Araç yaşı ve şartların korunması
C1 araç yaş sınırı açıklanırken 15 yaş kuralının hangi taşıtlar için geçerli olduğu korunmalıdır. Bu kural, asgari kapasiteyi sağlayan özmal taşıtlar bakımından değerlendirilir; belgeye kayıtlı bütün taşıtlara uygulanan tek bir genel üst sınır gibi anlatılmamalıdır. Somut taşıtın uygunluğu, yürürlükteki hüküm üzerinden kontrol edilmelidir.
Asgari şartı sağlayan tek özmal taşıtın satılması veya değiştirilmesi, filodaki başka bir aracın çıkarılmasından farklı sonuçlar doğurabilir. Araç değişikliğinde kalan taşıtların yeterliliği, yeni aracın niteliği ve kayıtların güncelliği birlikte incelenmelidir. Belgenin mevcut olması, taşıt şartlarının daha sonra önemini kaybettiği anlamına gelmez.
Başvurucunun hukuki statüsüne bağlı genel şartlar
Gerçek kişi ve tüzel kişi başvuruları aynı hukuki çerçevede değerlendirilmez. C1 talep eden gerçek kişiler bakımından vergi mükellefiyeti şartına ilişkin istisna, şirketler için genel bir muafiyet olarak yorumlanmamalıdır. Bu istisna, gerçek kişilerin diğer bütün şartlardan muaf olduğu anlamına da gelmez.
Oda kaydı ve elektronik tebligat koşulları, başvurucunun statüsüne uygulanabilen güncel hükümler üzerinden kontrol edilmelidir. Elektronik tebligat yükümlülüğünün hangi sistem ve kayıtla karşılandığı ayrıca doğrulanmalıdır. UETS kaydı, taşıt kayıt sistemi ve e-Devlet başvuru hizmeti birbirinden farklı işlevlere sahiptir; birindeki kayıt diğer koşulların sağlandığını tek başına göstermez.
C1, C2 ve K2 Arasındaki Temel Fark Nedir?
C1 C2 farkı, yalnız sınır geçilip geçilmemesine dayanmaz. Her iki belgenin de yurt içi ve/veya uluslararası kapsamı vardır. Temel ayrım, hususi eşya taşıması ile başkalarına ticari taşıma hizmeti sunulmasıdır. K2 ise yurt içi hususi eşya taşımacılığına yöneliktir.
| Belge | Faaliyet niteliği | Coğrafi kapsam |
|---|---|---|
| C1 | Hususi eşya taşımacılığı | Yurt içi ve/veya uluslararası |
| C2 | Ticari eşya taşımacılığı | Yurt içi ve/veya uluslararası |
| K2 | Hususi eşya taşımacılığı | Yurt içi |
Taşımanız Türkiye sınırları içinde kendi işinizle ilgili eşyanın sevkiyle sınırlıysa, K2 yetki belgesinin kapsamını da inceleyebilirsiniz. Belge seçimi yalnız aracın cinsine veya büyüklüğüne göre yapılmamalı; gerçek taşıma faaliyeti esas alınmalıdır.
Ayrıca bkz: SRC
C1 Belgesi Hangi Yükümlülüklerin Yerine Geçmez?
C1 belgesi, kişi veya işletmenin taşıma yetkisine ilişkindir. Sürücünün uygun sınıf ehliyeti, gereken mesleki yeterliliği ve aracın teknik belgeleri ayrı konulardır. Hususi taşıma yapılması, sürücünün bütün mesleki yükümlülüklerden muaf olduğu sonucunu doğurmaz.
Uluslararası eşya taşıyacak sürücünün yeterliliği değerlendirilirken SRC 3 belgesinin kapsamı dikkate alınmalıdır. Psikoteknik değerlendirme ihtiyacı da sürücüye ve faaliyete uygulanacak koşullar üzerinden ele alınır. C1 sahibi olmak, tek başına her işletmeye ÜDY veya ODY zorunluluğu yüklemek için yeterli değildir.
Uluslararası seferlerde gümrük işlemleri, eşyaya ilişkin belgeler ve güzergâha bağlı izinler ayrıca değerlendirilir. C1’in uluslararası kapsamı, her ülkeye başka işlem gerekmeksizin taşıma yapılabileceği anlamına gelmez. Sefer planlanırken işletmenin yetkisi, sürücünün yeterliliği ve güzergâh koşulları birlikte kontrol edilmelidir.
Ayrıca bkz: ODY Belgesi Ücreti
Sık Sorulan Sorular
C1 yetki belgesi ile C1 ehliyet aynı mı?
Hayır. Yetki belgesi, gerçek veya tüzel kişinin belirli kapsamdaki eşya taşıma faaliyetini yürütmesine ilişkindir. C1 sınıfı ehliyet ise sürücünün kullanabileceği araç sınıfını gösterir. Biri diğerinin yerine geçmez.
Başka bir şirketin yükünü ücretsiz taşımak C1 kapsamına girer mi?
Ücretsiz olması tek başına belirleyici değildir. Eşyanın belge sahibinin esas işiyle ilişkisi ve taşımanın kimin hesabına yapıldığı incelenir. Yalnız nakliye ücreti alınmamasına dayanarak uygunluk kabul edilmemelidir.
C1 taşıt belgesine hususi tescilli araç kaydedilebilir mi?
Eşya taşımaya mahsus hususi tescilli taşıtlar, diğer kayıt ve uygunluk şartlarını sağlamaları hâlinde kaydedilebilir. Hususi tescilli olmak herhangi bir aracı otomatik olarak uygun hâle getirmez; taşıtın cinsi ve teknik kayıtları da değerlendirilir.
Özmal araç satılırsa C1 kullanılmaya devam edilebilir mi?
Satıştan sonra asgari özmal taşıt şartının korunup korunmadığına bakılır. Kayıtlar güncellenmeli; şart kaybı varsa uygulanacak işlem güncel hükümler üzerinden değerlendirilmelidir. Her araç satışının anında otomatik iptal doğurduğu söylenemez.
Önce taşımanın esas işinizle ilişkisini, ardından taşıt ve sürücü koşullarını değerlendirin. C1 kapsamında kullanılacak aracı sürecek kişinin SRC ve psikoteknik ihtiyacı hakkında bilgi almak için Kaya SRC ile iletişime geçebilirsiniz.
