Beylikdüzü SRC ve Mesleki Yeterlilik Eğitimleri

B2 Yetki Belgesi Nedir? Kimlere Gerekir, Neleri Kapsar?

B2 YETKİ BELGESİ NEDİR?

B2 Yetki Belgesi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından gerçek veya tüzel kişi işletmelere verilen, otobüsle ticari ve tarifesiz yurt içi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapma yetkisidir. İşletme adına düzenlenen bu belge; ehliyet, SRC belgesi veya kişisel kurs sertifikası değildir. B2’ye uygunluk değerlendirilirken taşımanın modeli, işletmenin koşulları, kullanılacak araçların kayıtları ve personelin yeterlilikleri birlikte ele alınır.

B2 Yetki Belgesi Nedir, Kimlere Gerekir?

B2, ücret karşılığında otobüsle tarifesiz yolcu taşıyacak işletmelerin faaliyet yetkisidir. Belge sahibi yalnızca bir şirket olmak zorunda değildir; gerekli şartları sağlayan gerçek kişi işletmeler de B2 alabilir. Ancak otobüs sahibi olmak veya turizm sektöründe çalışmak, tek başına taşıma yetkisi kazandırmaz. Önce planlanan faaliyetin bu belge kapsamına girip girmediği belirlenmelidir.

B2 yetki belgesi ne işe yarar? İşletmenin belge kapsamındaki ticari yolcu taşımalarını yapabilmesini sağlar. Bununla birlikte işletmenin yetkilendirilmesi, sahip olduğu her aracın doğrudan kullanılabileceği anlamına gelmez. Faaliyette kullanılacak taşıtların ilgili kayıtlara alınması ve kendileri için aranan koşulları sağlaması gerekir.

İşletmenin yetkisi ile araçların kaydı farklı belgelerle gösterilir:

Yetki belgesiİşletmenin hangi taşımacılık faaliyetini yapabileceğini gösterir.
Yetki belgesi eki taşıt belgesiİşletmenin bu yetki kapsamında kullanacağı kayıtlı taşıtları gösterir.
Taşıt kartıİlgili taşıtın yetki belgesi kapsamındaki kaydını araç özelinde gösterir.

Bir turizm işletmesinin organizasyon düzenlemesi ile yolcuları kendi araçlarıyla taşıması farklı sorumluluklar doğurur. Aracın üzerinde turizm taşımacılığına ilişkin bir ifade bulunması da gerekli yetki ve kayıtların yerine geçmez. Otomobil cinsi taşıtların kaydına ilişkin istisnai düzenlemeler bulunmakla birlikte bunlar, otomobillerin her koşulda veya uluslararası taşımada kullanılabileceği anlamına gelmez.

B2 Belgesi Hangi Taşımaları Kapsar?

B2’nin faaliyet alanı, yurt içi ticari tarifesiz yolcu taşımacılığını ve uluslararası tarifesiz yolcu taşımacılığını kapsar. Buradaki “tarifesiz” ifadesi, yolculuğun hareket saatinin belirsiz olması demek değildir. Bir turun kalkış saati, güzergâhı ve dönüş günü önceden planlanabilir; bu planlama tek başına taşımayı tarifeli hâle getirmez.

Planlı bir grup gezisi için otobüse binen yolcular

Değerlendirmede önceden oluşmuş yolcu grubu, taşıma sözleşmesi ve seferin nasıl düzenlendiği birlikte dikkate alınır. Bir işletmenin çalışanları için düzenlenen gezi, bir organizasyona katılacak grubun taşınması veya belirli bir tur programındaki yolcuların yolculuğu bu modele örnek olabilir. Ancak hizmetin “tur”, “gezi” ya da “organizasyon” olarak adlandırılması tek başına hukuki uygunluk sağlamaz.

Örneğin önceden belirlenmiş bir grubun sözleşmeyle geziye götürülmesi ile herkese açık bir hatta düzenli sefer yapılarak ayrı ayrı bilet satılması aynı faaliyet modeli değildir. B2’ye uygunluk değerlendirilirken hizmetin ilanındaki isimden önce taşımanın fiilen nasıl gerçekleştirildiğine bakılır. Sözleşme, yolcu grubunun oluşumu ve sefer düzeni bu nedenle önem taşır.

Uluslararası kapsam, sınırsız sefer hakkı anlamına da gelmez. Gidilecek ve transit geçilecek ülkeler, taşımanın türü, ilgili uluslararası anlaşmalar ve gereken izinler ayrıca değerlendirilir. İşletmenin B2 sahibi olması, planlanan sınır ötesi yolculuk için bütün izinlerin tamamlandığını göstermez.

B1 ve D2 ile Temel Farkı

B1, B2 ve D2 arasındaki temel ayrım, taşımanın tarifeli olup olmadığı ve coğrafi kapsamıdır:

B1, B2 ve D2 belgelerinin temel faaliyet kapsamları
BelgeTaşıma modeliCoğrafi kapsam
B1Ticari ve tarifeli yolcu taşımacılığıYurt içi ve/veya uluslararası
B2Ticari ve tarifesiz yolcu taşımacılığıYurt içi ve/veya uluslararası
D2 yetki belgesiTicari ve tarifesiz yolcu taşımacılığıYurt içi

B2 ile D2’nin tarifesiz taşıma yönünden benzer olması, bütün şartlarının aynı olduğu anlamına gelmez. Özellikle filo ve sözleşmeli taşıt kuralları bir belgeden diğerine doğrudan aktarılamaz. Belge seçimi işletmenin gerçek faaliyet planına göre yapılmalıdır.

B2 İçin Temel İşletme ve Taşıt Koşulları

B2’ye uygunluk yalnızca araç satın alarak veya belge bedelini ödeyerek sağlanmaz. Başvuru sahibine ilişkin genel koşulların yanında sermaye, asgari kapasite, taşıt nitelikleri ve mesleki yeterlilik yükümlülükleri de bulunur. Aşağıdaki bilgiler temel uygunluk özetidir; başvuru için gereken bütün koşulları ve işlem adımlarını içermez.

Koltuk Kapasitesi ve Sermaye

B2 için otobüs cinsi özmal taşıtlarla en az 90 koltuk kapasitesi sağlanmalıdır. Ayrıca en az 50.000 TL sermaye veya işletme sermayesi koşulu bulunur. Bu tutar, belge ücreti veya başvurunun toplam maliyeti değildir; işletmenin sermaye koşuluyla ilgilidir.

Özmal taşıt, araç tescilinde işletme adına kayıtlı taşıtı ifade eder. Sözleşmeli araçların özmal asgari kapasite koşulunu karşıladığı varsayımıyla filo planı yapılmamalıdır. Finansal kiralama yoluyla edinilen taşıtlara ilişkin özel hükümler ise ayrıca değerlendirilmelidir.

Koşul koltuk kapasitesi üzerinden düzenlendiği için “Kesin olarak iki otobüs gerekir” şeklinde sabit araç sayısı vermek doğru olmaz. Gerekli araç adedi, taşıtların uygun koltuk kapasitelerine ve diğer niteliklerine bağlıdır. Elektrikli taşıtların kapasite hesabına ilişkin özel hükümler de standart hesaba doğrudan uygulanmamalı, ayrıca incelenmelidir.

Araç Yaşı ve Sözleşmeli Taşıt Ayrımı

B2’de araç yaşı değerlendirilirken asgari kapasiteyi sağlayan özmal otobüslerin kapsamı doğru belirlenmelidir. Bu otobüslerin ilk başvuruda ve faaliyet süresince 15 yaşından büyük olmaması gerekir. Bu sınır, kapsamı incelenmeden bütün ilave araçlara otomatik olarak genellenmemelidir. İşletmenin kapasite planında hangi araçların asgari kapasiteyi sağladığı bu nedenle önemlidir.

Sözleşmeli taşıtlar bakımından standart sınır, özmal taşıt sayısının yarısını geçmemektir. Hesap koltuk toplamının yarısı üzerinden yapılmaz. Aynı cins taşıt hesabına uygun dört özmal otobüs için standart sözleşmeli otobüs sınırı ikidir; özmal araçların toplam koltuk sayısı bu oranı değiştirmez.

Aynı cins taşıtların esas alınmasına ilişkin kurallar ve finansal kiralama istisnaları ayrıca değerlendirilmelidir. Dolayısıyla farklı nitelikteki bütün araçları tek toplamda birleştirip sayıyı ikiye bölmek her durumda doğru sonuç vermez. Filo planı, araçların kayıt biçimi ve cinsi dikkate alınarak oluşturulmalıdır.

Mevzuata uygun sözleşmeli taşıt kaydı ile başka bir işletmenin B2 belgesini “kiralama” düşüncesi farklıdır. Sözleşmeli araç kullanımı, belge sahibi işletmenin faaliyeti ve sorumluluğu içinde yürütülür; başka bir işletmeye bağımsız taşıma yetkisi kazandırmaz.

B2, ODY ve SRC Belgeleri Arasındaki İlişki

İşletmenin taşıma yetkisi, yöneticinin mesleki yeterliliği ve sürücünün kişisel belgeleri farklı işlevler taşır. Aynı kişinin işletme sahibi, yönetici ve sürücü olması bu yükümlülükleri tek belgede birleştirmez. Her rolün koşulları ayrı değerlendirilir.

İşletme yöneticisi ve sürücünün belge kontrolü
İşletme, yönetici ve sürücünün belge ayrımı
RolTemel belge veya yeterlilik
İşletmeB2 faaliyet yetkisi
YöneticiFaaliyet alanına uygun mesleki yeterlilik
Uluslararası yolcu taşıyan sürücüSRC1; ayrıca araca uygun geçerli sürücü belgesi ve sağlık koşulları

ODY, orta düzey; ÜDY, üst düzey yöneticiyi ifade eder. B2 bakımından işletme sahibi gerekli yönetici yeterliliğini kendisi sağlayabilir veya uygun kişiyi istihdam edebilir. ODY belgesi ve yönetici yeterliliği değerlendirilirken faaliyet alanı ile belgenin kapsamı birlikte ele alınmalıdır. ODY1 ve bu yeterliliği kapsayan üst belge ilişkisi, uygulanacak mesleki yeterlilik hükümleri üzerinden kontrol edilmelidir.

Yönetici yeterliliğinin sağlanmasına ilişkin genel yükümlülük ile devir veya dönüşüm gibi özel işlemlerin süreleri birbirine karıştırılmamalıdır. Sürücü tarafında ise SRC 1 belgesi, geçerli ehliyet ve gerekli sağlık koşulları ayrı ayrı değerlendirilir. Psikoteknik değerlendirme de sürücünün kişisel yeterlilikleriyle ilgilidir; işletmenin B2 yetkisinin yerine geçmez. İşletmenin belge sahibi olması da sürücünün bu koşulları kendiliğinden karşıladığı anlamına gelmez.

Sıkça Sorulan Sorular

B2 belgesi sürücünün kendi adına alması gereken bir belge midir?

Hayır. B2, taşımacılık faaliyetini yürüten işletme adına düzenlenir. Sürücünün kişisel yükümlülükleri ise uygun ehliyet, faaliyet alanına uygun SRC ve gerekli sağlık koşullarıdır. Sürücü aynı zamanda gerçek kişi işletmenin sahibi olabilir; ancak bu durumda da işletme yetkisi ile kişisel sürücü yeterlilikleri ayrı değerlendirilir.

B2 belgesi tek başına her ülkeye sefer yapmaya yeter mi?

Hayır. B2 uluslararası tarifesiz yolcu taşımacılığı yetkisi sağlasa da her ülkeye koşulsuz giriş ve taşıma hakkı vermez. Sefer planlanırken gidilecek ve transit geçilecek ülkeler, taşıma modeli, geçerli uluslararası anlaşmalar ve gerekli izinler birlikte değerlendirilmelidir. Belge sahibi olmak bu kontrollerin yerine geçmez.

Tek bir otobüs sahibi olmak B2 için yeterli midir?

Tek başına otobüs sahibi olmak yeterlilik sağlamaz. Önce uygun özmal taşıtlarla asgari kapasitenin karşılanıp karşılanmadığına, ardından yaş, sermaye ve diğer işletme koşullarına bakılır. Bu nedenle değerlendirme yalnızca araç adedine göre yapılamaz; aracın nitelikleri ve işletmenin bütün koşulları birlikte incelenmelidir.

Faaliyet alanınıza uygun SRC ve yönetici mesleki yeterlilik eğitimleri hakkında bilgi almak için Beylikdüzü’ndeki Kaya SRC Kursu ile iletişime geçebilirsiniz.

Son Yazılar

Bilgi Al