Hangi Yetki Belgesine Hangi ODY ve ÜDY Gerekir?

Bir firmanın hangi ODY veya ÜDY belgesine ihtiyaç duyduğu, sahip olduğu yetki belgesi ile taşımanın yolcu ya da eşya alanında ve yurt içi ya da uluslararası kapsamda yapılmasına göre belirlenir. Örneğin yurt içi eşya taşımacılığında 4 numaralı, uluslararası eşya taşımacılığında 3 numaralı; yurt içi yolcu taşımacılığında 2 numaralı, uluslararası yolcu taşımacılığında ise 1 numaralı yönetici belgeleri gündeme gelir.

Ancak yalnızca faaliyet alanına bakmak yeterli değildir. Bazı yetki belgeleri için yalnızca ODY, bazıları için hem ÜDY hem ODY aranırken bazı belge türlerinde bu yönetici yeterlilikleri zorunlu değildir. K1 belgesinde işletmenin gerçek kişi veya tüzel kişi olması, yalnız kamyonet kullanılması ve özel amaçlı taşıt durumu da sonucu değiştirebilir. Yukarıdaki araç, güncel mevzuattaki temel eşleştirmeyi hızlı biçimde görmenizi sağlar.

Yetki belgesi ile ODY ve ÜDY arasındaki ilişki

Firma yetki belgesi işletmenin hangi taşımacılık faaliyetini yapabileceğini gösterir. ODY ve ÜDY ise bu faaliyetin yönetiminden sorumlu kişilerin mesleki yeterlilik belgeleridir. Bu nedenle SRC belgesi, firma yetki belgesi ve yönetici yeterlilik belgesi birbirinin yerine geçmez.

Yetki belgelerine göre ODY ve ÜDY tablosu

Aşağıdaki taranabilir tablo, aracın kullandığı temel eşleştirmeleri göstermektedir. K1 ve yalnız kamyonetle yapılan K türü faaliyetlerde özel şartlar bulunduğundan ilgili satırların açıklaması ayrıca okunmalıdır.

Tablo, Karayolu Taşıma Yönetmeliği Madde 40/34 ile mesleki yeterlilik belge derecelendirmesine göre hazırlanmıştır. Taahhüt ekranında görünen güncel resmî kayıt önceliklidir.

Hangi firmalarda hem ÜDY hem ODY gerekir?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında B1, C2, D1, L1, L2, M2, N2, P2 ve T1 yetki belgesi sahipleri için en az bir üst düzey ve bir orta düzey yönetici yeterliliği aranır. TİO belgesi ise kendi özel yönetmeliğine tabidir; merkez için ÜDY 3, yetki belgesine şube olarak eklenen her şube için ODY 3 şartı bulunur.

ÜDY belgelerinin bazı ODY türlerini kapsaması, aynı kişinin gerekli yeterlilikleri karşılayabilmesine imkân verebilir. Ancak kişinin işletmedeki görevi, temsil yetkisi ve çalışan olması hâlinde SGK kaydı ayrıca uygun olmalıdır.

Hangi firmalarda yalnızca ODY gerekir?

A türü belgeler ile B2, C3, D2, K3, M1, N1, P1, T2 ve T3 belge sahiplerinde faaliyet alanına uygun en az bir ODY aranır. K1 bakımından bu yükümlülük tüzel kişiliğe sahip işletmeler için düzenlenmiştir. Yalnız kamyonetlerle K1, K2 veya K3 faaliyeti yürütülen özel durumda ise yönetmelikteki ODY şartı uygulanmaz.

ÜDY belgesi ODY yerine geçer mi?

Belge derecelendirmesine göre ÜDY 1; ÜDY 2, ODY 1 ve ODY 2’yi, ÜDY 2 ise ODY 2’yi kapsar. ÜDY 3; ÜDY 4, ODY 3 ve ODY 4’ü, ÜDY 4 ise ODY 4’ü kapsar. Ayrıca ODY 1 sahibi ODY 2’yi, ODY 3 sahibi de ODY 4’ü almış kabul edilir. Buna rağmen yetki belgesine yapılacak kişi tanımlamasında görev ve istihdam koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.

ODY veya ÜDY sahibi kişi firmaya nasıl tanımlanır?

Yönetici yeterliliği firma sahibi, temsile yetkili ortak veya işletmede istihdam edilen kişi üzerinden karşılanabilir. Çalışan üzerinden yapılan tanımlamalarda kişinin o işletmenin çalışanı olduğunu gösteren SGK kaydı aranır. İlk yetki belgesinin alınmasından itibaren mesleki yeterlilik şartının genel olarak altı ay içinde tamamlanması ve faaliyet süresince korunması gerekir.

Firmanızın hangi belgeye ihtiyaç duyduğunu belirledikten sonra ODY belgesi, ÜDY belgesi ve sınavsız ODY ve ÜDY rehberlerini inceleyebilirsiniz. Eksiklik hâlinde uygulanabilecek yaptırımlar için 2026 ODY ve ÜDY cezası sayfasına bakabilirsiniz.